Home /News /explained /

AYODHYA GNANAVAPI INCIDENTS RESURFACE WITH THE PLACES OF WORSHIP ACT 1991 WHAT IS IN THIS ACT ABOUT PLACES OF WORSHIP GH VB

Explained: అయోద్య, జ్ఞానవాపి ఘటనలతో మళ్లీ తెరపైకి ‘ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991’.. ఈ చట్టంలో ఏముందంటే..

జ్ఞానవాపి మసీదు

జ్ఞానవాపి మసీదు

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసిలోని కాశీ విశ్వనాథ ఆలయానికి ఆనుకుని ఉన్న జ్ఞాన్‌వాపి మసీదుపై కొనసాగుతున్న వివాదం.. ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991 చుట్టూ ఉన్న వివాదాన్ని మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చింది.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని(Uttara Pradesh) వారణాసిలోని కాశీ విశ్వనాథ ఆలయానికి ఆనుకుని ఉన్న జ్ఞానవాపి మసీదుపై(gyanvapi masjid) కొనసాగుతున్న వివాదం.. ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991 చుట్టూ ఉన్న వివాదాన్ని మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చింది. జ్ఞానవాపి మసీదు వివాదంలో కీలక అంశాల విషయానికి వస్తే..  1991లో వారణాసి కోర్టులో పిటిషనర్లు, స్థానిక పూజారులు జ్ఞానవాపి మసీదు ప్రాంతంలో పూజలు చేసేందుకు అనుమతి కోరుతూ పిటిషన్‌ దాఖలు చేశారు. 16వ శతాబ్దంలో ఔరంగజేబు హయాంలో కాశీ విశ్వనాథ దేవాలయంలో కొంత భాగాన్ని కూల్చివేసి ఆయన ఆదేశాల మేరకు మసీదును(Masjid) నిర్మించారని పిటిషనర్లు ఆరోపించారు. పిటిషనర్లు కోరిన ASI సర్వేపై స్టే విధించాలని 2019లో అలహాబాద్ హైకోర్టు(High court) ఆదేశించింది. ఐదుగురు హిందూ మహిళలు జ్ఞానవాపి మసీదు సముదాయంలోని శృంగార్ గౌరీ, ఇతర విగ్రహాలను పూజించుకోవాలని అనుమతి కోరడంతో ప్రస్తుత వివాదం మొదలైంది.

Chitrakoot: శ్రీవారి విగ్రహాలు దొంగిలించాక భయానక పీడకలలు.. ఔరంగజేబు కట్టించిన ఏకైక ఆలయం!!

గత నెలలో వారణాసి కోర్టు ప్రాంగణంలోని పశ్చిమ గోడ వెనుక పూజలు చేయాలని కోరుతూ ఐదుగురు హిందూ మహిళలు పిటిషన్లు దాఖలు చేసిన తర్వాత జ్ఞానవాపి మసీదు సముదాయం వీడియోగ్రాఫ్ సర్వేకు కోర్టు ఆదేశించింది. సర్వే నివేదికను మే 10లోగా సమర్పించాలని తొలుత ఆదేశించింది. అయితే ఉత్తరప్రదేశ్ సున్నీ సెంట్రల్ వక్ఫ్ బోర్డు, మసీదు కమిటీ ఈ ఉత్తర్వును సవాలు చేయడంతో జాప్యం జరిగింది. వారణాసి కోర్టు ఈ పిటిషన్‌ను తిరస్కరించింది. ఏ సందర్భంలోనైనా, పార్టీలు సహకరించినా, చేయకపోయినా సర్వే పనులు ఆగవని స్పష్టం చేసింది. అయితే వీడియోగ్రఫీ సర్వేను సవాలు చేస్తూ ముస్లిం పార్టీ కమిటీ ఆఫ్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ ఆఫ్‌ అంజుమాన్ ఇంతెజామియా మసాజిద్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు విచారించనుంది.

జ్ఞానవాపి మసీదు సర్వేలో బయటపడిన శివలింగం
జ్ఞానవాపి మసీదు సర్వే మే 16న ముగిసింది. సర్వే సందర్భంగా మసీదు కాంప్లెక్స్‌లోని రిజర్వాయర్‌లో 'శివలింగం' కనిపించిందని హిందూ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే ముస్లిం పక్షం ఈ వాదనను తోసిపుచ్చింది. అది కేవలం ఫౌంటెన్ మాత్రమే అని చెప్పింది. కాశీ విశ్వనాథ్- జ్ఞానవాపి మసీదు సముదాయానికి సంబంధించిన మూడు రోజుల సర్వే నివేదికను మంగళవారం వారణాసి సివిల్ కోర్టుకు సమర్పించనున్నారు. సుప్రీం కోర్టులో ముస్లిం పక్షం తరఫున పిటిషన్ విచారణపై విధించాలని, సర్వే, దాని నివేదికను బహిరంగపరచవద్దని ఆదేశించాలని కోరింది. 2021లో "పూజించే హక్కు"ని ఉటంకిస్తూ దాఖలు చేసిన తాజా పిటిషన్‌లు.. "ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991 ద్వారా సద్దుమణిగిన వివాదాలను మళ్లీ పునరుద్ధరించే అవకాశం కల్పిస్తున్నాయని మసీదు కమిటీ వాదనలు వినిపించింది.

ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991
ది ప్లేసెస్ ఆఫ్ వర్షిప్ యాక్ట్, 1991.. 1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చిన సమయంలో ఉన్న విధంగానే ప్రార్థనా స్థలాలను కొనసాగించాలని, మతపరమైన స్వభావాన్ని కొనసాగించాలని చెబుతుంది. చట్టంలోని సెక్షన్ 4(1)లో.. “1947 ఆగస్టు 15వ తేదీన ఉన్న ప్రార్థనా స్థలం లక్షణం ఆ రోజు ఎలా ఉందో అలాగే కొనసాగుతుంది’’ అని పేర్కొంటుంది.

1991 జులై 11 నుంచి ఈ చట్టం అమల్లో ఉంది. 1947 ఆగస్టు 15 నాటికి ఉన్న ఏదైనా ప్రార్థనా స్థలం మతపరమైన లక్షణాల మార్పిడికి సంబంధించి ఏదైనా దావా, అప్పీల్ లేదా ఇతర విచారణలు ఏదైనా న్యాయస్థానం, ట్రిబ్యునల్ ముందు పెండింగ్‌లో ఉంటే.. అటువంటి విషయాలపై ఎలాంటి తాజా చర్యలు తీసుకోకూడదని చట్టంలోని సెక్షన్ 4(2) స్పష్టం చేస్తోంది. చట్టంలోని సెక్షన్ 3.. ఏ విధంగానైనా మతపరమైన స్థలాన్ని మార్చడాన్ని నిషేధిస్తుంది. పురాతన స్మారక చిహ్నాలు, పురావస్తు ప్రదేశాలు, అవశేషాల చట్టం, 1958(24 ఆఫ్ 1958) చట్టం కింద పురాతన ప్రార్థనా స్థలాలకు మినహాయింపు ఇస్తుంది.

అయోధ్య రామ జన్మభూమి తీర్పు ఏంటి?
చట్టంలోని సెక్షన్ 5 రామజన్మభూమి- బాబ్రీ మసీదు కేసుకు దాని నిబంధనలు వర్తించవని పేర్కొంది. ఈ చట్టంలో ఉన్న ఏదీ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అయోధ్యలో ఉన్న రామజన్మ భూమి- బాబ్రీ మసీదు అని సాధారణంగా పేర్కొనే స్థలానికి సంబంధించిన ఏదైనా దావా, అప్పీల్ లేదా ఇతర విచారణకు వర్తించదని చెబుతుంది. సుప్రీంకోర్టు ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం నవంబర్ 2019లో ఇచ్చిన తీర్పులో హిందూ పక్షానికి అనుకూలంగా తీర్పునిచ్చింది. బెంచ్‌లోని న్యాయమూర్తులు, అప్పటి CJI రంజన్ గొగోయ్, న్యాయమూర్తులు SA బోబ్డే, ధననంజయ Y చంద్రచూడ్, అశోక్ భూషణ్ మరియు SA నజీర్, ఒక తీర్పును ప్రకటించారు. ఏకగ్రీవ నిర్ణయం, అయోధ్యలో దేవాలయం నిర్మించడానికి హిందువుల భూమిని తిరిగి పొందేందుకు మార్గం సుగమం చేసింది.

Explained: న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లపై కొత్త పాడ్‌కాస్ట్‌ ఎపిసోడ్.. అందుబాటులో అణుశక్తిపై పూర్తి సమాచారం!


అదే సమయంలో అయోధ్య తీర్పు ప్రార్థనా స్థలం మతపరమైన స్వభావాన్ని మార్చే ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా, ప్రార్థనా స్థలాల చట్టం ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పింది. "చారిత్రక తప్పిదాలు ఉండకూడదు" అని పేర్కొంది. ప్రార్థనా స్థలాల చట్టం రూపురేఖలను నిర్వచిస్తూ, ఏదైనా ప్రార్థనా స్థలాన్ని మార్చడాన్ని చట్టం నిషేధిస్తుందని, అలా చేయడం ద్వారా, బహిరంగ ప్రార్థనా స్థలం స్వభావాన్ని సంరక్షించాలని అత్యున్నత న్యాయస్థానం పేర్కొంది.

చట్టం ఎందుకు తీసుకొచ్చారు?
పీవీ నరసింహారావు కేబినెట్‌లో కేంద్ర హోం మంత్రి శంకర్‌రావు భావ్‌రావ్ చవాన్ ప్రవేశపెట్టిన బిల్లు ద్వారా ఈ చట్టం తీసుకొచ్చారు. రామజన్మభూమి ఉద్యమం కోసం బీజేపీ నాయకుడు ఎల్‌కె అద్వానీ చేపట్టిన రథయాత్రకు భారీ మద్దతు లభించడంతో ఈ చట్టం ఆమోదం పొందింది. బీహార్‌లో అద్వానీ అరెస్టు, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కరసేవకులపై కాల్పులు జరిపిన నేపథ్యంలో - ములాయం సింగ్ ప్రభుత్వం ఆదేశించిన నేపథ్యంలో - చవాన్ బిల్లు ద్వారా మతపరమైన అశాంతి సంఘటనలను నిరోధించడానికి ప్రయత్నించారు.

* ప్లేసెస్‌ ఆఫ్‌ వర్షిప్‌ యాక్ట్‌కు సవాలు
బీజేపీ నేత, న్యాయవాది అశ్వినీ కుమార్ ఉపాధ్యాయ్ గత ఏడాది ప్లేసెస్‌ ఆఫ్‌ వర్షిప్‌ యాక్ట్‌, 1991ని సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేశారు. ఈ చట్టం భారత రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన లౌకికవాద సూత్రానికి విరుద్ధమని అన్నారు. ‘‘ప్రార్ధనా స్థలాలు, తీర్థయాత్రలపై ఆక్రమణలను అడ్డుకొనేందుకు కేంద్రం అవకాశం లేకుండా చేసింది. ఇప్పుడు హిందువులు, జైనులు, బౌద్ధులు, సిక్కులు ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం దావా వేయలేరు లేదా హైకోర్టును ఆశ్రయించలేరు. అందువల్ల, వారు తమ స్థలాలను తిరిగి పునరుద్ధరించుకోలేరు. ఆర్టికల్స్ 25-26 స్ఫూర్తితో ఆలయ దానంతో సహా పూజలు, తీర్థయాత్రలు, ఆక్రమణదారుల చట్టవిరుద్ధమైన అనాగరిక చర్యలు శాశ్వతంగా కొనసాగుతాయి” అని ఉపాధ్యాయ పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

1991 చట్టంలోని ఆంక్షల వల్ల నేరుగా ప్రభావితమైన “మధురలోని శ్రీకృష్ణుని జన్మస్థలాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం”పై ట్రయల్ కోర్టు ముందు న్యాయ పోరాటానికి సంబంధించి ఉపాధ్యాయ్ పిటిషన్ వేశారు. ఈ చట్టం చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ విశ్వభద్ర పూజారి పురోహిత్ మహాసంఘ్ దాఖలు చేసిన మరో పిటిషన్ కూడా సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉంది.
Published by:Veera Babu
First published:

Tags: Explained, Gyanvapi Masjid case, Supreme, Supreme Court

ఉత్తమ కథలు

తదుపరి వార్తలు